1931ko erreforma psikiatrikoa

1931ko erreforma psikiatrikoa


1931. urtean, ospitale psikiatrikoetan sartzeko eta bertatik irtetzeko betebeharrak errazten zituen lege erreforma bat burutu zen. Lege honetan ospitale berriak eraikitzeko araudia xedatzen zen eta era berean, ospitale orokorretan klinika irekiak zabaltzeko plangintza ere aipatzen zen, ospitaleetako sorospen psikiatrikoaren lehenengo ardatzak ezarriz. Gainera, Administrazio Publikoak osasun mailan ez baztertuenganako bakarrik baizik eta herritar guztienganako zituen erantzukizunen jabe egitea suposatu zuen. Pixkanaka pixkanaka, eredu italiarra jarraituz sortu ziren Gizarte Segurantza eta Gaixotasunen Nahitaezko Asegurua hedatzen joan ziren gizartean. Nolanahi ere, sorospen psikiatrikoa osasun zirkuitu honetatik kanpo geratu zen, Diputazio ezberdinen Benefizentzia sailen esku mantendu zelarik. Dena den, Diputazioek gaixotasunentzako aseguru mota berezi bat jarri zuten martxan, beraien osasun erakunde guztietan eskeinitako sorospen guztia, psikiatrikoa barne, babesten zuena alegia. Eskatzen zuen edozein herritarrek laguntza ekonomikoa jaso zezakeen kontsultarako edo ospitaleratzeko, bere ahalmen ekonomikoaren arabera zati bat ordaindu behar zuelarik. Horrela, familiak baliabiderik ez zuenean, Diputazioak ospitaleratzearen kostu osoa hartzen zuen bere gain. Bestalde, Gerra Zibila medio, garaiko pentsioek erosketa ahalmenaren beherakada nabarmen bat jasan zuten, ondorioz gaixo asko pentsiodun bezala egotetik Diputazio ezberdinen benefizentziakoak bezala egotera pasa zirelarik.

Aita Menni Ospitaleak harreman instituzionalak zituen Gipuzkoa, Bizkaia, Araba eta Burgosko Diputazioekin eta bertan zaintzen ziren gaixoak herrialde hauetatik etortzen ziren.

Gipuzkoako Foru Aldundiak etengabe mantendu zituen Aita Menni Ospitalean bere zaindaritzapean zituen gaixoak, bainan 1932tik aurrera, egoera akutuetarako sortu ziren sorospen baliabide berrien zabaltzearen ondorioz, ospitalea gaixo kronikoen osaketarako erresidentzi zentro bat bilakatu zen, eta bertara etortzen ziren aipatutako Foru Aldundiaren zaindaritzapean zeuden gaixo kronikoak.

Bizkaiako Foru Aldundiak berriz, Bermeoko eroetxea erabiltzeko aukera zuen eta ondorioz, lurralde honetatik etorritako gaixoen kopurua ez zen oso esanguratsua izan lehenengo urteetan. Dena den, ondorengo urteetan gaixo gehiago etortzen hasi zen eta kopurua hazitzen joan zen, gaixoen talde osoaren zati handi bat osatu arte.

Arabako Foru Aldundiak bazuen berea zen ospitale psikiatriko bat eta beraz, gaixo arabarren presentzia beti oso urria izan da. Burgosko Diputazioa 1898. urtean hasi zen bere gaixoak bidaltzen, eta berdin egingo zuen azkenengoak sortu berria zen Oñako eroetxera eramango zituen arte, 1977an.

Benefizentziako gaixoentzako jangelaGaixo pentsiodunentzako jangela

Benefizentziako gaixoentzako logelaGaixo pentsiodunentzako logela

Benefizentziako gaixoentzako lorategiaGaixo pentsiodunentzako lorategia