Aintzindari istorikoak

Bainu etxearen erosketa Benito Menniren eskutik

Bainu etxearen jabe ziren Mendiatarrek, Cánovas del Castilloren hilketaren ondoren bainu etxeak jasandako beherapena aintzat hartuz, bere instalakuntza guztiak salgai jarri zituzten.

Azken urteetan, Benito Menni Espainia osoan ospitale psikiatrikoak zabalduz joan zen eta Jesusen Bihotz Sakratuaren Ahizpa Ospitalarien Kongregazioa ere sortu zuen. Santa Agedako bainu etxea salgai zegoela jakin zuenean, Eskoriatzan bertan behera utzi behar izan zuen proiektua aurrera ateratzeko aukera ikusi zuen.

Honela, 1898ko martxoaren 1ean, Arrasateko notario zen Mario Aguinaga Baronaren aurrean, Santa Agedako bainu etxea osatzen zuten eraikuntza eta lur sail guztien salerosketa eskritura sinatu zen, alde batetik jabeak ziren Ramón, Sabina eta Carlos Mendia jaun andereak azaldu zirelarik, eta bestetik, Aita Benito Menni, San Juan de Dios Ordenaren eta Jesusen Bihotz Sakratuaren Ahizpa Ospitalarien interesak ordezkatzen zituzten “El Iris” eta “La Rosa” elkarte anonimoen gerente gisa.

Santa Agedako bainuetxearen irudia 1897anInstalakuntzak erosi ondoren, 1898ko apirilaren 1ean, Gotzain Erregularren Kongregazio Sakratuak erakunde sanitario berriaren fundazioari bere oniritzia eman zion. Bestalde, 1898ko apirilaren 20an Gipuzkoako Gobernadore Zibilak oinarri fundazionalak ontzat eman zituen, probintziako gaixo mentalen egonaldia baimenduz. Bien bitartean, bainu etxearen ekipamenduak bere erabilpen berrira egokitzeko behar izan ziren lan guztiak egin ziren, azkenean 1898ko ekainaren 1ean Santa Agedako Osasun Etxea inauguratu zen arte. Cánovas del Castilloren hilketaren ondoren hamar hilabete besterik ez ziren pasa oraindik eta bainu etxea ospitale psikiatriko bilakatua zen dagoeneko.